Ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc. Theo đó, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) được lựa chọn làm bộ SGK sử dụng thống nhất trên cả nước từ năm học 2026-2027.
Với mỗi giáo viên, đây là thông tin cần nắm vững — không chỉ để trả lời thắc mắc của phụ huynh và học sinh, mà còn để chuẩn bị cho công tác chuyên môn năm học tới: soạn bài, tập huấn, xây dựng đề kiểm tra. Bài viết này tổng hợp những gì thầy cô cần biết: bối cảnh, phân biệt "bộ sách" với "Chương trình GDPT 2018", tác động đến công việc giảng dạy, một checklist chuẩn bị cụ thể, và cách tận dụng AI để soạn bài bám sát bộ sách mới.
Bối cảnh — Vì sao có chủ trương một bộ SGK thống nhất?
Quyết định 3588 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71.
Theo các nghị quyết này, từ năm học 2026-2027, Việt Nam triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc, và phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành mục tiêu cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh.
Việc thống nhất một bộ SGK được xác định là định hướng chiến lược nhằm chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức, đồng thời tạo nền tảng cho chuyển đổi số và xây dựng hệ sinh thái học liệu quốc gia. Cùng với đó, chủ trương này giúp bảo đảm tính liên thông, nhất quán của nội dung học tập từ lớp 1 đến lớp 12, và giảm gánh nặng chi phí SGK cho người dân.
Vì sao chọn bộ Kết nối tri thức với cuộc sống?
Trên cơ sở đối chiếu các bộ SGK hiện hành với những tiêu chí lựa chọn (đáp ứng Chương trình GDPT 2018, bảo đảm tính khoa học – sư phạm – pháp lý, có tính kế thừa, giảm gánh nặng đổi mới, tiết kiệm ngân sách, hạn chế tác động đến giáo viên – học sinh – xã hội), Bộ GD&ĐT xác định bộ Kết nối tri thức với cuộc sống đáp ứng đầy đủ và nổi trội hơn cả:
- Đầy đủ, đồng bộ tất cả môn học và hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp học.
- Đã được sử dụng rộng rãi tại tất cả 34 tỉnh/thành, với quy mô học sinh lớn nhất trong các bộ SGK hiện hành.
- Tính ổn định và khả năng chỉnh lý cao, NXB Giáo dục Việt Nam có đủ năng lực kỹ thuật, kho vận, phân phối trên phạm vi toàn quốc.
- Hạn chế tối đa tác động đến giáo viên – học sinh – phụ huynh, vì đây là bộ sách đang được dùng phổ biến và ổn định nhất; giáo viên đã quen phương pháp, cấu trúc bài học.
Phân biệt cốt lõi: Bộ sách ≠ Chương trình GDPT 2018
Đây là điểm thầy cô cần nắm chắc nhất — vì sẽ rất nhiều phụ huynh, học sinh hỏi, và cũng để định hướng đúng công tác chuyên môn.
| Tiêu chí | Bộ sách Kết nối tri thức | Chương trình GDPT 2018 |
|---|---|---|
| Bản chất | Học liệu / SGK cụ thể (bài học, ngữ liệu, hệ thống bài tập) | Khung chương trình quốc gia (phẩm chất, năng lực, yêu cầu cần đạt) |
| Trạng thái 2026-2027 | Thống nhất toàn quốc (theo QĐ 3588) | Vẫn còn hiệu lực, là khung chuẩn cho mọi SGK |
| Dùng khi nói về | Soạn bài bám SGK, ngữ liệu, thứ tự bài, ví dụ minh họa | Yêu cầu cần đạt, ma trận đề, 4 mức độ đánh giá năng lực |
| Quan hệ | Bộ sách Kết nối tri thức thực hiện theo Chương trình GDPT 2018 | |
Thống nhất SGK là thống nhất cách trình bày nội dung thành một bộ sách chung. Còn chuẩn năng lực, yêu cầu cần đạt và cách đánh giá vẫn theo Chương trình GDPT 2018. Hiểu đúng điều này giúp thầy cô tư vấn chính xác và không gây hoang mang.
Dùng cụm "Chương trình GDPT 2018, bộ sách Kết nối tri thức" — nói rõ vừa bám khung năng lực quốc gia, vừa dùng học liệu thống nhất. Tránh gộp ẩu hai khái niệm.
Tác động đến giáo viên — Thuận lợi gì, lưu ý gì?
Theo định hướng của Bộ GD&ĐT, việc dùng một bộ SGK thống nhất mang lại nhiều thuận lợi cho công tác giảng dạy, nhưng cũng có những điểm cần chủ động chuẩn bị.
✅ Thuận lợi
- Giảm phân mảnh học liệu: cùng một thiết kế sư phạm, thống nhất cấu trúc bài học, thuật ngữ, chuẩn kiến thức – kỹ năng.
- Tập huấn, bồi dưỡng đồng bộ: nội dung tập trung vào một bộ sách → hiệu quả, tiết kiệm chi phí.
- Sinh hoạt chuyên môn nhất quán: dự giờ chéo, chia sẻ giáo án giữa các trường, các tỉnh dễ dàng hơn.
- Có thời gian đầu tư cho đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ, kiểm tra đánh giá và phát triển học liệu đi kèm.
⚠️ Cần lưu ý
- GV đang dạy bộ khác: cần làm quen mạch bài, ngữ liệu, hệ thống bài tập của bộ Kết nối tri thức.
- Kho giáo án cũ: cần rà soát, chỉnh lại tham chiếu trang/bài cho khớp bộ sách mới.
- Ngân hàng đề: giữ ma trận theo Chương trình GDPT 2018, nhưng cập nhật ngữ liệu/ví dụ theo bộ sách mới.
- Chờ hướng dẫn chính thức của Sở/Phòng và nhà trường về lộ trình triển khai cụ thể.
Đối với học sinh và phụ huynh — điều thầy cô nên truyền đạt
Khi được hỏi, thầy cô có thể trấn an: kiến thức cốt lõi và yêu cầu cần đạt không thay đổi (vẫn theo Chương trình GDPT 2018); cái thống nhất là cách trình bày thành một bộ sách chung. Học sinh chuyển trường giữa các địa phương sẽ thuận lợi hơn nhờ cùng mạch bài học; chi phí sách dần ổn định và tiến tới miễn phí năm 2030.
Checklist chuẩn bị cho giáo viên — 4 nhóm việc
Để bước vào năm học 2026-2027 chủ động, thầy cô có thể chuẩn bị theo 4 nhóm việc dưới đây. Đây là gợi ý chung — lộ trình cụ thể cần bám hướng dẫn chính thức của nhà trường và Sở/Phòng.
Nghiên cứu kỹ bộ Kết nối tri thức các môn mình dạy
Việc cần làm: Đọc mục lục, mạch bài học, hệ thống ngữ liệu và bài tập của bộ sách cho lớp mình phụ trách. Đối chiếu với những gì đã dạy để xác định điểm khác biệt cần điều chỉnh.
Rà soát & cập nhật kho kế hoạch bài dạy
Việc cần làm: Chỉnh tham chiếu bài/trang theo bộ sách mới, cập nhật ngữ liệu và ví dụ minh họa. Giữ nguyên phần mục tiêu năng lực và yêu cầu cần đạt (bám Chương trình GDPT 2018).
Thống nhất trong tổ + dự tập huấn
Việc cần làm: Sinh hoạt tổ chuyên môn để thống nhất cách triển khai, chia sẻ giáo án mẫu, tham gia đầy đủ các buổi tập huấn về bộ sách mới do trường/Sở tổ chức.
Cập nhật ngân hàng đề & ma trận kiểm tra
Việc cần làm: Giữ ma trận đề theo 4 mức độ của Chương trình GDPT 2018, cập nhật ngữ liệu câu hỏi theo bộ sách mới. Bảo đảm tính chuẩn hóa giữa các lớp trong khối.
Đừng "sed mù" toàn bộ giáo án cũ — thay tên sách máy móc mà không đọc lại nội dung. Một số phần về năng lực, yêu cầu cần đạt, ma trận đề vẫn bám Chương trình GDPT 2018, không nên thay thành "theo bộ sách". Hãy rà từng phần theo đúng ngữ cảnh.
Dùng AI soạn bài bám sát bộ sách Kết nối tri thức
Việc chuyển sang một bộ sách thống nhất cũng là cơ hội tốt để thầy cô làm mới kho học liệu với sự hỗ trợ của AI — tiết kiệm hàng chục giờ soạn bài. AI Teacher Portal được xây dựng bám sát bộ sách Kết nối tri thức và Chương trình GDPT 2018, hỗ trợ thầy cô ở cả ba khâu: soạn giáo án, tạo slide, và ra đề.
3 việc AI làm tốt khi chuyển sang bộ sách mới
- Soạn kế hoạch bài dạy theo bài trong bộ Kết nối tri thức. Nhập tên bài + lớp + yêu cầu cần đạt → AI sinh khung kế hoạch bài dạy (mục tiêu phẩm chất – năng lực, hoạt động khởi động – hình thành kiến thức – luyện tập – vận dụng). Thầy cô chỉnh sửa cho phù hợp đối tượng lớp.
- Tạo slide trình chiếu nhanh. Từ giáo án, AI dựng bộ slide bám mạch bài của sách — tiết kiệm thời gian định dạng, để thầy cô tập trung vào phương pháp.
- Sinh hệ thống bài tập & đề kiểm tra theo ma trận. AI sinh câu hỏi theo 4 mức độ (nhận biết – thông hiểu – vận dụng – vận dụng cao) bám Chương trình GDPT 2018, dùng ngữ liệu phù hợp bộ sách mới. Thầy cô duyệt từng câu trước khi đưa vào đề.
3 prompt gợi ý cho thầy cô
Prompt 1 — Soạn kế hoạch bài dạy:
"Soạn kế hoạch bài dạy cho bài [tên bài] môn [môn] lớp [lớp] theo bộ sách Kết nối tri thức, bám yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018. Trình bày theo 4 hoạt động: khởi động, hình thành kiến thức, luyện tập, vận dụng."
Prompt 2 — Chuyển đổi giáo án từ bộ sách khác:
"Tôi có giáo án bài [X] soạn theo bộ sách khác. Hãy giúp tôi điều chỉnh ngữ liệu và ví dụ minh họa cho khớp cách trình bày của bộ Kết nối tri thức, giữ nguyên mục tiêu năng lực."
Prompt 3 — Ra đề theo ma trận:
"Sinh 20 câu hỏi cho bài kiểm tra môn [môn] lớp [lớp] theo ma trận 4 mức độ (40% nhận biết, 30% thông hiểu, 20% vận dụng, 10% vận dụng cao) của Chương trình GDPT 2018, ngữ liệu bám bộ sách Kết nối tri thức, kèm đáp án và hướng dẫn chấm."
AI giúp thầy cô tiết kiệm thời gian soạn thảo, định dạng và sinh câu hỏi — nhưng quyết định chuyên môn (chọn ngữ liệu, điều chỉnh độ khó, phù hợp đối tượng HS) vẫn thuộc về thầy cô. Luôn duyệt lại nội dung AI sinh trước khi sử dụng trên lớp.
FAQ — Câu hỏi giáo viên thường đặt ra
Giáo viên đang dạy bộ khác có phải đào tạo lại từ đầu không?
Không. Vì mọi bộ SGK đều thực hiện theo Chương trình GDPT 2018, phương pháp và mục tiêu năng lực không thay đổi. Thầy cô chủ yếu làm quen với mạch bài, ngữ liệu và hệ thống bài tập của bộ Kết nối tri thức. Sẽ có tập huấn chuyển tiếp do trường/Sở tổ chức.
Kho giáo án nhiều năm của tôi có dùng lại được không?
Phần lớn dùng lại được — đặc biệt là khung mục tiêu năng lực, phương pháp, hoạt động dạy học. Cần cập nhật phần tham chiếu bài/trang và một số ngữ liệu, ví dụ cho khớp bộ sách mới. AI có thể hỗ trợ việc chuyển đổi này khá nhanh.
Đề kiểm tra có phải làm lại hoàn toàn không?
Không. Ma trận đề và 4 mức độ đánh giá bám Chương trình GDPT 2018 vẫn giữ nguyên. Chủ yếu cập nhật ngữ liệu câu hỏi cho phù hợp bộ sách mới.
Khi nào có hướng dẫn cụ thể về triển khai?
Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ phối hợp với các địa phương, cơ sở giáo dục và đội ngũ giáo viên để triển khai. Thầy cô nên theo dõi hướng dẫn chính thức từ Sở/Phòng GD&ĐT và nhà trường về lộ trình áp dụng cho năm học 2026-2027.
Kết luận — Chủ động đón một bộ sách chung
Việc chọn bộ Kết nối tri thức với cuộc sống làm SGK thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 (theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT) là bước đi lớn hướng tới một nền giáo dục chuẩn hóa, công bằng và sẵn sàng cho chuyển đổi số. Với giáo viên, đây vừa là yêu cầu chuyên môn cần chuẩn bị, vừa là cơ hội làm mới kho học liệu.
Ba điều cốt lõi cần nhớ:
- 🎯 Phân biệt rõ: bộ sách Kết nối tri thức là học liệu thống nhất; Chương trình GDPT 2018 vẫn là khung năng lực và đánh giá.
- 📚 Chuẩn bị chủ động: nghiên cứu sách, cập nhật giáo án, sinh hoạt tổ chuyên môn, cập nhật ngân hàng đề.
- 🤖 Tận dụng công nghệ: dùng AI để soạn bài, tạo slide, ra đề bám sát bộ sách mới — giải phóng thời gian cho việc quan trọng nhất: dạy học và quan tâm đến học sinh.
Một bộ sách chung không làm mất đi sự sáng tạo của người thầy — nó tạo một nền tảng chung để mọi thầy cô, mọi vùng miền cùng đứng trên một mặt bằng, rồi từ đó đổi mới phương pháp và đầu tư cho học sinh.
📖 Tiếp tục đọc
(*) Bài viết chỉ có tính chất thông tin hướng dẫn, thông tin trường lớp và thầy cô chỉ để tham khảo, có thể không phải thông tin thực tế.